“Ön Tavan Bölgesi (VTA)” diye bilinen beynin küçük bir bölgesi, beynimizin ödülleri nasıl işlemden geçirdiği hakkında anahtar rol oynuyor. Beynin bu bölgesi, bağlamsal ipuçlarına dayanan gelecekteki mükâfatları tahmin etmeye yardımcı bir nörodüzenleyici olan Dopamin hormonunu salgılıyor. Cenevre Üniversitesi, Harvard Üniversitesi ve McGill Üniversitesi’nden bir ekip, VTA’nın bu konuda daha da ileri gittiğini kanıtladı: VTA, öngörülen mükâfatı kodlamakla kalmıyor, beklenen ânı da kodluyor! Bu keşif, yapay zekâyı nörobilimle birleştiren değere sahip makineyle öğrenen bir algoritma tarafından gerçekleştirildi. Çalışma, Nature dergisinde 9 Haziran 2025 tarihinde yayınlandı.
Beynin Ön Tavan Bölgesi (VTA), motivasyon ve beynin mükâfat
devresinde anahtar rolü oynuyor. Dopamin’in ana kaynağı olan bu küçük nöron
kümesi, bu nörodüzenleyici Dopamin hormonunu diğer beyin bölgelerine pozitif yanıt
veren bir uyarıcıyla harekete geçirip gönderiyor.
Cenevre Üniversitesi Tıp Fakültesi Temel Nörobilimler
Bölümü’nde Profesör olan Alexandre Pouget konuyla ilgili şunları söyledi: "Başlangıçta
VTA beynin mükâfat merkezi olarak düşünülmekteydi. Fakat 1990’lı yıllarda, bilim
insanları VTA’nın mükâfatı kodlamakla kalmayıp, tahmin de ettiğini
keşfettiler!”
Hayvanlar üzerinde yapılan deneyler bir mükâfat ışık
sinyalini takip ettiğinde, örneğin, VTA’nın mükâfat ânında değil de sinyal
ortaya çıktığında Dopamin hormonunu salgıladığını ispatladı. Bu yanıt böylece mükâfatın
tahminini mükâfatın kendisine bağlı olarak değil, sinyale bağlı olarak kodluyor.
Çok
Daha Karmaşık Bir Fonksiyon
Alexandre Pouget'nin ekibinin Harvard Üniversitesi’nden
Naoshige Uchida ve McGill Üniversitesi’nden Paul Masset’le birlikte yakın
zamanda yaptığı ortak bir çalışma, VTA’nın kodlamasının daha önce
düşünüldüğünden daha da karmaşık ve gelişmiş olduğunu gösterdi. Araştırmayı
yürüten Cenevre Üniversitesi’nden olan araştırmacı "Gelecekteki mükâfatların
ağırlıklı toplamını tahmin etmektense, VTA onların temporal gelişimini tahmin
ediyor. Bir başka deyişle, her bir kazanım tek başına tam beklenen anda temsil
ediliyor” şeklinde sözlerini tamamladı.
https://www.sciencedaily.com/releases/2025/06/250609054401.htm’den alıntı yapılarak çevrilmiştir.
Çeviren:
Esin Tezer
