ADHD gibi olan dikkat eksikliği bozuklukları, beyin
alakasız bir gürültüden önemli sinyalleri ayırmak için uğraştığında ortaya
çıkar. Beyine her ân bilgi akışı gelmektedir ve beyinde odaklanmış olarak
kalmanın yolu, önemli bir şeye tepki gösterirken o dikkati dağıtan şeyleri
beyinden ayıklamaktan geçer. En yeni tedaviler bu sorunu dikkatle ilişkili olan
beyin devrelerini, bilhassa Prefrontal Korteks’te olanları uyararak tedavi
etmektedir. Bu tedavide kullanılan ilaçlar nöral aktiviteyi arttırarak işe
yaramaktadır.
Yeni yapılan araştırma, çok farklı bir stratejiye işaret
etmektedir. Araştırma, beyindeki nöral aktiviteyi arttırmak yerine, arka
plandaki beyin aktivitesini azaltmanın zihin gürültüsünü kısarak odaklanmayı
arttırdığını ispatlamıştır.
Beyni
Sakinleştiren Gen
Nature Neuroscience dergisinde bugün yayınlanan
(22 Aralık 2025) araştırmada, bilim
insanları “Homer1” adlı genin bu
daha sessiz yaklaşımda dikkat bozukluğunu düzenlemede anahtar rol oynadığını
bildirdiler.
Araştırma beklenenden daha fazla ilgi uyandırdı çünkü
Homer1 geni otizm ve şizofreni de dâhil ilk duyusal işlemden geçirme
farklılıkları durumuyla da alakalıydı.
Amerika Birleşik Devletleri, New York’taki Rockefeller
Üniversitesi’nde Nöral Dinamik ve Kavrama Bölümü Skoler Horbach Ailesi Laboratuvarı’nın
Başkanı olan Priya Rajasethupathy, konuyla ilgili şunları söyledi: “Keşfettiğimiz
genin beyindeki dikkat üzerinde çarpıcı bir etkisi var ve insanlarla ilişkili
bir gen.”
Beklenmedik
Genetik Keşif
Araştırma ekibi, dikkatin ardındaki genetiği keşfetmeye
başladı. Homer1 geni onların bekledikleri hedef değildi.
En beklenmeyen bulgular, ekip Homer1 geninin beyin
hücrelerini nasıl etkilediğini araştırmaya başladığında ortaya çıktı. Homer1
geninin seviyelerini azaltmak, Prefrontal Korteks’teki nöronların sinir
sisteminde moleküler frenler olan GABA reseptörlerinin sayısını arttırmasına
yol açtı.
Bu değişim; beynin güçlü olmasını sağlarken
arka plandaki gereksiz aktiviteyi azalttı, gerekli fikirler ortaya çıkınca
aktivite patlamasına odaklandırdı. Nöronlar sürekli ateşleme yapmak yerine
aktivitelerini doğru zamanlara sakladılar, daha keskin ve daha güvenilir tepkilere
yöneldiler.
Dikkat
Bozukluğunu Tedavi Etmede Daha Sakin Bir Yaklaşım
Araştırmaya öncülük eden Doktora öğrencisi Zachary Gershon’a
göre sonuçlar sezgisel. Gershon, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’na
sahip ve projenin kişisel olarak kendisi için anlamlı bir proje olduğunu söyledi.
Gershon şöyle konuştu: “Bu, bende de olan bir bozukluk ve dikkat bozukluğu
için genetik haritalandırmayı uygulamayı istememe ilham verenlerden bir tanesi.
İnsanlar bana sürekli olarak derin nefes alma, farkındalık, meditasyon, sinir
sistemini sakinleştirme aktivitelerini uyguladıktan sonra beyinlerinin daha iyi
odaklandıklarını bildiriyorlar.”
https://scitechdaily.com/this-brain-discovery-could-change-how-adhd-is-treated/ ‘den alıntı yapılarak çevrilmiştir.
Çeviren:
Esin Tezer
