Kaliforniya
Üniversitesi, San Francisco’daki araştırmacılar; egzersiz yapmanın düşünmeyi ve
hafızayı neden güçlendirdiğini açıklayan biyolojik süreci belirlediler. Onların
bulguları; fiziksel aktivitenin beyinde inşa edilmiş savunma sistemini
güçlendirdiğini, yaşa bağlı zarardan korumaya yardımcı olduğunu kanıtladı. (18
Şubat 2026)
İnsanlar yaşlandıkça, kan-beyin bariyeri daha hassas bir
hale gelir. Bu sıkı bir şekilde olan kan damarı ağı, normalde beyni kan
dolaşımında dolaşan zararlı maddelerden korur. Fakat zaman geçtikçe bu kan
damarı ağı beyin dokusuna zararlı bileşiklerin girmesine izin verir, sızıntı
yapar hale gelebilir. Bunun sonucu da, bilişsel azalmayla bağlantılı olan
iltihaplanmadır. Bu iltihaplanmaya sıklıkla Alzheimer hastalığı gibi
hastalıklarda rastlanır.
GPLD1,
Beyin İltihaplanmasını Nasıl Azaltıyor?
Bilim insanları, GPLD1
adlı enzimin “TNAP” adlı diğer
proteini de etkilediğini keşfettiler. *GPLD1,egzersizle karaciğerden salgılanan
ve yaşlanan beyni gençleştirerek bilişsel işlevleri iyileştiren bir enzimdir.
Araştırmada fareler yaşlanmaya başladıkça, TNAP kan-beyin
bariyerini oluşturan hücreleri biriktirdi. Bu birikim, bariyeri zayıflattı ve
sızma durumunu arttırdı. Fareler egzersiz yapmaya başlayınca, karaciğerleri kan
dolaşımına GPLD1 enzimini salgıladı. Enzim, beyini çevreleyen kan damarlarına
doğru seyahat etti ve o hücrelerin yüzeyinden TNAP proteinini kaldırdı,
bariyeri onarmaya yardımcı oldu.
Kaliforniya Üniversitesi, San Francisco (UCSF) Bakar
Yaşlanma Araştırma Enstitüsü’nde Yardımcı Yönetici olan Dr. Saul Villeda
konuyla ilgili şunları söyledi: "Bu keşif bizlere beyin yaşlandıkça vücudu
anlamanın nasıl bağlantılı olduğunu gösterdi. Villeda, 18 Şubat 2026’da Hücre
Dergisi’nde (Cell Journal) yayınlanan tezin kıdemli yazarıdır.
https://www.sciencedaily.com/releases/2026/02/260219040752.htm’den alıntı yapılarak çevrilmiştir.
Çeviren:
Esin Tezer
